Μπάμπης Δερμιτζάκης

Book review, movie criticism

Saturday, May 27, 2017

Fan Ho (何藩), Brief encounter (欲焰浓情, Yu yan nong qing, 1988)

Fan Ho (何藩), Brief encounter (欲焰浓情, Yu yan nong qing, 1988)

 

  Καιρός να ξαναρχίσουμε να βλέπουμε πότε πότε και κινέζικα έργα.

  Η «Σύντομη συνάντηση» είναι μια συναρπαστική ερωτική περιπέτεια την οποία σκηνοθέτησε ο Φαν Χο (1931-2016). Γεννήθηκε στη Σαγκάη, αλλά η οικογένειά του μετακόμισε όταν ήταν ακόμη μικρός στο Χονγκ Κονγκ. Εκεί διέπρεψε ως φωτογράφος και ως σκηνοθέτης. Να πούμε ότι στο Χονγκ Κονγκ μιλιούνται τα καντονέζικα, όχι τα μανταρίνικα, αυτά που ο πολύς κόσμος ξέρει ως κινέζικα· γιατί και τα καντονέζικα κινέζικα είναι.  

  Ο Lung δουλεύει σεκιουριτάς. Η May έχει έλθει από την Μαλαισία με την ελπίδα να γίνει τραγουδίστρια. Όμως ο μεσολαβητής που την έφερε είχε άλλα σχέδια γι’ αυτήν. Την βάζει σε ένα πορνείο, σε αυτό ακριβώς που υπηρετεί ο Lung. Θα την σώσει από τα χέρια τους και θα την ερωτευτεί, όπως θα τον ερωτευθεί και εκείνη. Όμως θα τον ερωτευτεί και μια άλλη γυναίκα, άνθρωπος της νύχτας, ιδιοκτήτρια ενός μπαρ, στην οποία ο Lung έπιασε δουλειά αφού έφυγε από το πορνείο, σαν οδηγός της. Ένας άντρας δυο γυναίκες. Αυτή θα σκαρφιστεί διάφορα για να τον αποσπάσει από τη May. Θα της πει ψέματα, θα την εξαπατήσει, όπως και τον Lung. Όμως στο τέλος θα αποκαλυφθεί η πλεκτάνη. Στην τελική σύγκρουση κατά την οποία θα πέσουν πολλές σφαίρες και θα γεμίσει ο τόπος πτώματα, η May θα την σκοτώσει κτυπώντας την επανειλημμένα στο στήθος με ένα ψαλίδι. Και είναι η μόνη από τους κύριους χαρακτήρες που μένει ζωντανή. Ένας βαθύς έρωτας φούντωσε σαν φλόγα, και έσβησε – η περίπου μετάφραση του πρωτότυπου τίτλου. Την έσβησε το φύσημα του χάρου.


   Θα μου άρεσε περισσότερο η ταινία αν είχε happy end.  

Friday, May 26, 2017

Δημήτρης Γιαννόπουλος, Σύλβια

Δημήτρης Γιαννόπουλος, Σύλβια, ΑΛΔΕ 2017, σελ. 175


Η παρακάτω βιβλιοκριτική δημοσιεύτηκε στο Λέξημα

Ένα συναρπαστικό αστυνομικό μυθιστόρημα γραμμένο με χιούμορ

  Δεν είμαι φαν των αστυνομικών μυθιστορημάτων, αλλά αυτό μου άρεσε ιδιαίτερα. Ο λόγος; Το χιούμορ του. Ο αφηγητής αφηγείται με ένα τρόπο ιδιαίτερα διασκεδαστικό την ιστορία του, πράγμα που συναρπάζει αμέσως τον αναγνώστη. Επίσης έχει στοιχεία φανταστικού, παραπέμποντας σε ένα 2084 (νομίζω κάτι γράφεται ή γυρίζεται σε ταινία), μια αναβαθμισμένη εκδοχή του «1984» του Όργουελ. Μου θύμισε την ταινία του Rupert Sanders «Το φάντασμα στο κέλυφος» (2017). Εκεί στην Scarlet Johansson είχαν εμφυτέψει μια ψεύτικη ανάμνηση. Το ίδιο έκαναν και στον Ντόμινικ. Πίστευε ότι τώρα ζούσε μια δεύτερη ζωή. Βέβαια η Johansson ήταν ανδροειδές, αλλά και εδώ βλέπουμε ένα «ανδροειδές τρίτης γενιάς» (σελ. 169). Μια «μαϊμού Σύλβια».
  «Η θέση που νομίζεις ότι κατέχεις, η μόνη ανάμνηση που έχεις από την προηγούμενη ζωή σου, αυτή του θανάτου σου, είναι όλα φτιαχτά, σκηνοθετημένα βάσει παλαιότερων αναμνήσεών σου, ώστε να είναι αποδεκτά από τη μνήμη και χωρίς δυνατότητα αποβολής» (σελ. 79), του λέει η Σύλβια, όχι η μαϊμού, η πραγματική.
  Ο Ντόμινικ είναι στην υπηρεσία ενός πανίσχυρου «Οργανισμού», πολλαπλάσια ισχυρού της σημερινής μαφίας, που ελέγχει κυριολεκτικά στον κόσμο. Είναι εκτελεστής, όπως και η φίλη του η Σύλβια. Όποιος παρεκκλίνει όμως από τις εντολές της οργάνωσης εκτελείται.
  Έχουν παρεκκλίνει και η δυο, και αυτός και η Σύλβια. Και η εντολή που έχουν είναι να σκοτώσει ο ένας τον άλλο. Ο Ντόμινικ θα υπακούσει, και θα την κυνηγήσει για να τη σκοτώσει. Η Σύλβια όμως τι θα κάνει;
  Κάποια στιγμή θα του εξομολογηθεί:
  «Δεν μπορεί μια χούφτα ανθρώπων να καθορίζει εκατομμύρια άλλες ζωές. Είμαστε τέρατα, Ντόμινικ. Άρχισα να μην μπορώ να κοιμηθώ τα βράδια. Προσπάθησα να το κρύβω. Κάθε βράδυ, που τα άγρυπνα μάτια με παρακολουθούσαν ξαπλωμένη στο σκοτάδι, προσποιούμουν ότι κοιμάμαι, έκλαιγα με σιωπηλούς λυγμούς για να μη με ακούσουν» (σελ. 74).
  Αλλά φαίνεται την κατάλαβαν, γι’ αυτό έδωσαν την εντολή εκτέλεσής της.
  Η ιστορία εξελίσσεται σε μια συναρπαστική περιπέτεια, κατά τη διάρκεια της οποίας πολλοί θα χάσουν τη ζωή τους. Αυτό όμως που συγκινεί τον αναγνώστη είναι η προσωπογράφηση του ήρωα μέσα από την αφήγησή του, που σε αρκετά σημεία μοιάζει με εσωτερικό μονόλογο. Καταλαβαίνει ότι κάτι δεν πάει καλά με την προσωπικότητά του, πράγμα που τον οδηγεί σε κατάθλιψη. Προσπαθεί να «τρυπήσει» το φράγμα που έβαλαν στις αναμνήσεις του για να δει ποιος είναι, με το ποτό και τα ναρκωτικά. Ναι, δεν είναι ο μονοδιάστατος ήρωας των συνηθισμένων αστυνομικών μυθιστορημάτων, είναι ένα άτομο που μας αγγίζει βαθιά. Η Σύλβια δίνει την περιγραφή του.
  «Εσύ και ο απειθάρχητος-πειθαρχημένος χαρακτήρας σου. Φαινομενικά συνεργάσιμος, εκτελεστικό όργανο, αλλά με τάσεις που οι τμηματάρχες σου σίγουρα δε διέκριναν, ικανοποιημένοι απ’ την αποτελεσματικότητά σου. Κατάθλιψη, καταχρήσεις, αμφισβήτηση, ένας υπέροχα συναισθηματικά φορτισμένος κυνισμός στα όρια της φυγής. Αυτή η έλλειψη του παραμικρού φόβου και η απόλυτη απάθεια κατά τη διάρκεια κάθε αποστολής. Ένα όργανο, που πέρα απ’ τη χειρουργική του ακρίβεια, φλεγόταν ζωντανό για απαντήσεις σε ερωτήσεις που λόγω του προγραμματισμού που είχε υποστεί, δεν μπορούσε να θέσει. Ένα δοχείο γεμάτο εύφλεκτο υλικό, έτοιμο να εκραγεί απρόβλεπτα από στιγμή σε στιγμή. Ένα τέλειο ελαττωματικό μοντέλο» (σελ. 76). 
  Όμως να παραθέσουμε κάποια αποσπάσματα.
  «Ποτέ μη δίνεις υποσχέσεις. Οι καιροί αλλάζουν, να το ξέρεις. Ο χρόνος φεύγει γιατί μόνο αυτό ξέρει να κάνει καλά, και οι υποσχέσεις σκαλώνουν πίσω σαν αγκάθια. Αν δοκιμάσεις να τις τραβήξεις, σου κομματιάζουν την καρδιά στο λεπτό» (σελ. 43).
  Αποδέκτης in absentia είναι η Σύλβια, που του είχε πει φεύγοντας: «Πρέπει να φύγω. Σε παρακαλώ μη με ψάξεις. Θα βρεθούμε ξανά μια μέρα. Στο υπόσχομαι!».
  Και ένα δείγμα του χιούμορ του.
  «Πέθαινα όμως πραγματικά για ένα τσιγάρο. Ρώτησα και τους ιδιοκτήτες των άλλων λιμνών [αίματος] αν ήθελαν κι αυτοί. Είχα αρκετά για όλους μας αλλά δεν πήρα καμιά απάντηση. Εκείνοι μάλλον το είχαν κόψει μια για πάντα» (σελ. 17). 
  Διαβάζω:
  «Σηκώθηκα, πήγα στο στέρεο και κοίταξα τους δίσκους. Bolero του Maurice Ravel» (σελ. 130).
  Και συνεχίζει να μιλάει για το μπολερό και στις επόμενες δυο σελίδες.
  Και η σύμπτωση:
  Στο «Μπολερό» του Ραβέλ αναφέρεται επίσης αρκετά διεξοδικά η Σπυριδούλα Ραφτοπούλου, στο μυθιστόρημά της «Η Ευτέρπη της Σμύρνης» και αυτό από τις εκδόσεις ΑΛΔΕ, το αμέσως προηγούμενο μυθιστόρημα που διαβάσαμε.
  Πολύ μου άρεσε το μυθιστόρημα αυτό του Δημήτρη Γιαννόπουλου, είμαι σίγουρος ότι θα αρέσει και σε σας.
  Και θα κλείσουμε όπως πάντα με τους ιαμβικούς δεκαπεντασύλλαβους που εντοπίσαμε.
Σταδιακά στη σιωπή, όπου και παραμένουν (σελ. 68)
Πάντα να εμφανίζεται με στιλ παλιάς ταινίας (σελ. 94)
Που βρήκε καταφύγιο μέσα στις παραισθήσεις (σελ. 132)
Να ταξιδεύει απτόητη μπροστά από το παρμπρίζ μου (σελ. 144)
Και ένας αμφίβραχυς:
Το γκέτο της ντρόγκας στην άκρη της πόλης (σελ. 89)
Και ένας ανάπαιστος:
Που θυμίζει καρπούζι που σπάει στην άσφαλτο (σελ. 131)


Μπάμπης Δερμιτζάκης

Thursday, May 25, 2017

Alan Parker, Angel heart (Δαιμονισμένος άγγελος 1987)

Alan Parker, Angel heart (Δαιμονισμένος άγγελος 1987)

Κάναμε λάθος!!! Από 1-6 στους κινηματογράφους
  Λέμε «Πούλησε την ψυχή του στο διάβολο» με μια μεταφορική σημασία. Ο Φάουστ όμως την πούλησε κυριολεκτικά. Ο William Hjortsberg στο μυθιστόρημά του «Falling angel», μεταφορά του οποίου είναι ο «Δαιμονισμένος άγγελος», παίρνει απλά την ιδέα.
  Ένας πελάτης ζητάει από τον Μίκυ Ρουρκ, ιδιωτικό ντετέκτιβ που ασχολείται με μικροϋποθέσεις, να αναλάβει να ανακαλύψει τα ίχνη του Johnny Favorite. Υποτίθεται ότι βρίσκεται σε κώμα σε μια κλινική, αλλά έχει διαπιστώσει ότι δεν βρίσκεται πια εκεί.
  Ο Ρουρκ αναλαμβάνει την υπόθεση. Όταν πέφτει πάνω στο πρώτο πτώμα κάνει πίσω, δεν θέλει να έχει μπλεξίματα. Όμως η αμοιβή των 5000 δολαρίων είναι δελεαστική.
  Και οικοδομείται το σασπένς: θα τον βρει τελικά; Ή μήπως είναι νεκρός;
  Στην αναζήτηση θα βρεθεί μπροστά σε κάποια πτώματα και θα παρευρεθεί σε μια τελετή βουντού. Όμως στο τέλος τον περιμένει μια φοβερή έκπληξη, στην πιο μεγάλη κινηματογραφική ανατροπή.
  Πολύ μας άρεσε ο Μίκυ Ρουρκ σ’ αυτό τον ρόλο του αντιήρωα, που δεν το παίζει καθόλου σκληρός, κυκλοφορεί χωρίς πιστόλι, και δέχεται διάφορες επιθέσεις.

  Πολλοί κριτικοί τη θεωρούν σαν μια από τις καλύτερες ταινίες τρόμου που γυρίστηκε ποτέ. Αυτό αιτιολογεί και την επανέκδοσή της. 

Jim Jarmush, Down by law (Στην παγίδα του νόμου)

Jim Jarmush, Down by law (Στην παγίδα του νόμου 1986)


Από σήμερα στους κινηματογράφους.
  Παλιά ταινία το «Στην παγίδα του νόμου» του Jim Jarmusch (πρόσφατα είδαμε την τελευταία του, το «Πάτερσον»), ξαναπαίζεται σε επανέκδοση. Καθώς έχει και 7,8 βαθμολογία στο IMDb, ήμουνα σίγουρος ότι πρόκειται για μια καλή ταινία. Και δεν διαψεύστηκα.
  Στην αρχή βλέπουμε τον Ζακ. Αποτυχημένος dj, άνεργος, δεν τον αντέχει πια η φιλενάδα του. Τα κάνει γυαλιά καρφιά στο σπίτι του και τον παρατάει. Όσο για τον Τζακ, αυτός είναι νταβατζής, και φυσικά έχει δοσοληψίες με τον υπόκοσμο. Και οι δυο ακούνε σιωπηλοί, με κατεβασμένο κεφάλι, τον εξάψαλμο από τις γυναίκες.
  Και τους δυο θα τους παγιδέψουν, τον νταβατζή με μιαν ανήλικη και τον dj με ένα αυτοκίνητο που στο πορτμπαγκάζ του υπάρχει ένα πτώμα. Θα καταλήξουν στη φυλακή. Εκεί θα τους βρει ο Ρομπέρτο Μπενίνι. Αυτός είναι χαρτοκλέφτης και έχει διαπράξει φόνο. Πού να φανταστεί ότι μια μπάλα του μπιλιάρδου που εκσφενδόνισε στο κεφάλι κάποιου θα τον έστελνε στον άλλο κόσμο. Θα αναλάβει την πρωτοβουλία να το σκάσουν, έχει βρει τον τρόπο. Θα τα καταφέρουν. Και η ταινία τους παρακολουθεί στο οδοιπορικό τους, μέχρι να καταφέρουν να ξεφύγουν οριστικά.

  Στην αρχή, η ταινία προσωπογραφεί τον Τζακ και τον Ζακ. Στη συνέχεια παρακολουθούμε τα επεισόδια που θα τους στείλουν φυλακή. Μόλις εμφανίζεται ο Μπενίνι, η ταινία γίνεται κανονική κωμωδία. Τελικά πολύ σπουδαίος ηθοποιός, πολύ πλατειά η εκφραστική του γκάμα, θα είχε διαπρέψει και στον βουβό. 

Kleber Mendonça Filho, Aquarius, 2016



Από σήμερα στους κινηματογράφους.
  Μια ακόμη ταινία με θέμα τον αδύναμο που αντιμετωπίζει με επιτυχία τους ισχυρούς.
  Η Κλάρα είναι μια εξηνταπεντάχρονη μουσικοκριτικός που προέρχεται από μια πλούσια οικογένεια. Έχει πέντε διαμερίσματα, καλή κληρονομιά για τα παιδιά της, αλλά δεν λέει με τίποτα να εγκαταλείψει τον «Υδροχόο» (παρεμπιπτόντως, το ζώδιό μου), μια πολύ παλιά πολυκατοικία όπου βρίσκεται το διαμέρισμα που κατοικεί. Μια κατασκευαστική εταιρεία έχει σχέδια γι’ αυτήν. Έχει αγοράσει όλα τα άλλα διαμερίσματα, αλλά η Κλάρα επιμένει να μην πουλήσει το δικό της. Την πιέζουν αφόρητα. Αυτή αντιστέκεται.
  Και δημιουργείται το σασπένς: ποιος θα νικήσει τελικά σ’ αυτή την κόντρα;
  Ελάχιστα επεισόδια είναι πυρηνικά σ’ αυτή την υπερδίωρη ταινία του Κλεμπέρ Μεντόσα junior. Τα περισσότερα είναι δεικτικά, προσωπογραφώντας την Κλάρα και εικονογραφώντας το περιβάλλον της, επεισόδια retarding, καθυστερητικά, που αναβάλουν την έκβαση ενισχύοντας το σασπένς. Πολύ καλή γυναίκα η Κλάρα, με την υπηρέτριά της είναι κάτι παραπάνω από φίλες. Όλοι στη γειτονιά την αγαπούν.
  Το τι μηχανεύτηκε η εταιρεία για να τη διώξει είναι κάτι το ασύλληπτο. Όμως της ήλθε μπούμερανγκ. Βέβαια βοήθησε την Κλάρα και ο παράγοντας τύχη.
  Η κριτική στάση της ταινίας απέναντι στην πολιτική κατάσταση της Βραζιλίας προκάλεσε ποικίλες αντιδράσεις. Το υπουργείο πολιτισμού αρνήθηκε να την προτείνει για το βραβείο καλύτερης ξένης ταινίας για τα Academy Awards. Ήταν όμως υποψήφια για τον Χρυσό Φοίνικα.  
 

  

Bavo Defurne, Souvenir (2016)

Bavo Defurne, Souvenir (2016)
   

  Από σήμερα στους κινηματογράφους.
  Το μοτίβο του «Μεγάλος άνδρας-μικρή γυναίκα» είναι πιο συνηθισμένο από το αντίστροφο. Η «Λολίτα» είναι βέβαια γνωστή σε όλους, ενώ κάποιοι ίσως θυμούνται το «Στα 16 Γνώρισα τον Έρωτα» (Ο αγγλικός τίτλος είναι «Circle of Two», 1981) του Ζυλ Ντασέν, με τον Ρίτσαρντ Μπάρτον και την Τατούμ Ο Νηλ. Το αντίστροφο το συναντήσαμε μόνο μια φορά, στην ταινία του Μίλτον Κατσέλας «40 Καράτια» με την Λιβ Ούλμαν.
  Το «Souvenir» είναι η δεύτερη.
  Η Ιζαμπέλ Υπέρ δουλεύει σε ένα ζαχαροπλαστείο. Κάποια στιγμή έρχεται να δουλέψει και ένας εικοσιδιάχρονος νεαρός. Μοιάζεις πολύ με τη Λώρα, της λέει.
  Είναι όντως η Λώρα. Μια τραγουδίστρια που μεσουρανούσε πριν τριάντα χρόνια. Μετά το χωρισμό της όμως με τον άντρα της, που την παράτησε για μια μικρούλα, άρχισε η σταδιακή πτώση της. Όταν σε μια εκπομπή κουίζ προβάλλεται ένα βίντεό της που τραγουδάει, ο νεαρός πείθεται ότι είναι αυτή. Αυτή δεν μπορεί πια να το αρνηθεί. Θα την παρακαλέσει να τραγουδήσει σε μια συγκέντρωση μποξέρ (μποξέρ και ο ίδιος, φιλοδοξεί να γίνει επαγγελματίας). Αυτή αρχικά θα αρνηθεί, αλλά τελικά θα δεχτεί.
  Θα τα φτιάξει με τον νεαρό που θα γίνει μάνατζέρ της. Θα την πείσει να ασχοληθεί ξανά με το τραγούδι. Τέλος θα την πείσει να συμμετάσχει στη Eurovision, όπου καταφέρνει να προκριθεί σαν εκπρόσωπος της χώρας.
  Θα ευοδωθεί η σχέση;
  Όλα κρίνονται στο τέλος, με την ανατροπή της τελευταίας στιγμής.

  Μεγάλη ηθοποιός η Ιζαμπέλ Υπέρ, δίνει για μια ακόμη φορά ένα ρεσιτάλ ερμηνείας. 

Wednesday, May 24, 2017

Espen Sandberg, Joachim Roenning, Pirates of the Carribean: Salazar’s revenge, or Dead men tell no tales (Πειρατές της Καραϊβικής: η εκδίκηση του Σαλαζάρ (2017).

Espen Sandberg, Joachim Roenning, Pirates of the Carribean: Salazar’s revenge, or Dead men tell no tales (Πειρατές της Καραϊβικής: η εκδίκηση του Σαλαζάρ (2017).

Από σήμερα στους κινηματογράφους.
  Είναι το πέμπτο έργο της επιτυχημένης σειράς «Οι πειρατές της Καραϊβικής», και δεν ήταν δυνατόν να είναι αποτυχία.
  Τον Johnny Depp τον κυνηγάει το πλοίο φάντασμα του Javier Bardem. Και οι δυο ψάχνουν την τρίαινα του Ποσειδώνα, ο μεν Depp για να ελευθερώσει τον πατέρα του από μια κατάρα και ο Bardem για να ξαναβρεί το ανθρώπινο σώμα του, κι ας ξέρει ότι αμέσως μετά θα πεθάνει. Θέλει να πάψει να είναι φάντασμα, το ίδιο και οι σύντροφοί του. Βοηθούς ο Depp έχει τον Orlando Bloom και την Kaya Scodelario, ανάμεσα στους οποίους θα πλεχτεί και το ειδύλλιο, αναγκαίο στα έργα του είδους.

  Απολαυστικότατος ο Depp σε πολλές κωμικές σκηνές, είναι το μεγάλο ατού της ταινίας. Δείτε την σε 3D.